O problematyce kobiecej na płaszczyźnie językowej w kontekście zagadnienia równych szans w Polsce, Rosji i Bułgarii

Słowa kluczowe: feminatywa, język bułgarski, język polski, język rosyjski, asymetria językowa, konfrontacja językowa, androcentryzm

Abstrakt

W artykule celem obserwacji stały się zagadnienia równego statusu kobiet i mężczyzn obserwowane na płaszczyźnie językowej w Polsce, Rosji i Bułgarii. Dotychczas języki polski, rosyjski i bułgarski nie były ze sobą konfrontowane pod kątem feminatywów. Badania przeprowadzone na podstawie obszernego materiału językowego wskazują na problem asymetrii językowej w tworzeniu nazw żeńskich w trzech językach słowiańskich z grupy zachodniej, wschodniej i południowej. Przeprowadzono konfrontację językową nazw zawodów i funkcji oraz wybrane zwyczaje językowe właściwe analizowanym językom.

Bibliografia

Andrejčin L. 1969: Obrʺŝeniâ kʺm služitelki ženi, Bʺlgarski Ezik XIX, 1.

Andrejčin L. 1974: Zaŝo prodʺlžavame da nazovavame i tituluvame ženite s forma za mʺžki rod?, Bʺlgarski Ezik XXIV, 5, 440–441.

Babov K. 1964: Dumite v ruski ezik „kosmonavt — ženŝina-kosmonavt” i tehnite bʺlgarski sʺotvetstviâ, Bʺlgarski Ezik XIV, 2, 209–214.

Berkutova V. 2017: Feminitivy v russkom âzyke: lingvističeskij aspekt, <https://docplayer.ru/44005004-Feminitivy-v-russkom-yazyke-lingvisticheskiy-aspekt.html> [20.02.2019].

Bokale P. 2009: Profesor ili profesorka? Rodʺt na imenata, označavaŝi profesii v ukrainskiâ i bʺlgarskiâ ezik, Ezikov svât 7, 1, 7–29.

Bralczyk J. 2014: Premiera, megiera, hetera. Prof. Bralczyk: już łatwiej być ministrą, 10.09.2014, <https://www.tvp.info/16784222/premiera-megiera-hetera-prof-bralczyk-juz-latwiej-byc-ministra> [21.09.2018].

Cviková J. 2014: Ako používať rodovo vyvážený jazyk. Možnosti, otázky, príklady. Bratislava: Centrum vzdelávania MPSVR SR, <http://www.ruzovyamodrysvet.sk/chillout5_items/1/5/9/9/1599_8a6542.pdf>[21.09.2018].

Dembska K. 2012: Tendencje rozwojowe polskich i rosyjskich nazw zawodowych kobiet na tle języka czeskiego, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Denisova А. 2002: Slovar’ gendernyh slov, Moskva: Informaciâ XXI vek.

Dryjańska A. 2016: Przodkini, reformatorka, twórczyni. Żeńskie nazwy doczekały się własnego słownika, 18.02.2016, <http://natemat.pl/171807,przodkini-reformatorka-tworczyni-zenskie-nazwy-doczekaly-siewlasnego-slownika> [21.09.2018].

Fufaeva I. 2018: Pani avtorka, ili O nečaânnom èksperimente s russkimi suffiksami, <https://trv-science.ru/2018/07/31/o-nechayannom-eksperimente-s-russkimi-suffiksami/> [31.07.2018].

Garbackì U. 2016: Gìd pa femìnìzacyì belaruskaj movy, Wilno, < belorusians.co.uk> [21.09.2018].

Georgiev B. 2012: Mʺžkiât i ženskiât rod pri sʺŝestvitelni za profesii i dlʺžnosti, <https://bogeo.net/2012/03/12/gender2/> [21.09.2018].

Handke K. 2008: Językowe wyznaczniki płci. Socjologia języka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J. 2010: Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Komander P. 2017: Żeńskie nazwy zawodów, czyli poślica i profesora, 19.03.2017, <http://secundum.pl/zenskie-nazwy-zawodow-czyli-kierownica-albo-elektryczka/> [21.09.2018].

Koškova M., Satoła-Staśkowiak J. 2017: Všeobecný mužský rod a maskulinizácia v slovenskom, poľskom a bulharskom jazykovom prostredí, Slavica Slovaca 52(1), 3–15.

Kozak A. 2012: Dorota Sumińska — weterynarka z miłości do zwierząt, 21.06.2012, <http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,11917522,Dorota_Suminska___weterynarka_z_milosci_do_zwierzat.html?disableRedirects=true> [21.09.2018].

Krawczyk S. 2019: „Gender niszczył nasz język już w XVI wieku”, 4.02.2019, <http://magazynkontakt.pl/gender-niszczyl-nasz-jezyk-juz-w-xvi-wieku.html?fbclid=IwAR2GU5CwtBDbGG7NmV0q7Plz1aIdlMXMM2Ui286-rtcnn2auHRBGn4ro7cI> [2.03.2019].

Krongauz M. 2018: «Avtorka», «nânʹ» i drugie feminitivy. Intervʹû s lingvistom Maksimom Krongauzom,<https://chrdk.ru/other/feminitivy> [29.03.2018].

Leszczyńska A. 2001: Feministki o języku, Zadra 1(6), 30–32.

Łaziński M. 2006: O panach i paniach. Polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Malinowski M. 2006: Psycholożka, socjolożka, reżyserka, Obcy język polski, 20.09.2006,<https://obcyjezykpolski.pl/psycholozka-socjolozka-rezyserka/> [21.09.2018].

Miodek J. 2010: Socjolożka czy (pani) socjolog?, 24.09.2010, <http://www.gazetawroclawska.pl/artykul/311691,jan-miodek-socjolozka-czy-pani-socjolog,id,t.html> [21.09.2018].

Murdarov V. 2011: Tazi prodavač dnes obsluži edna advokat i edna ministʺr. Razvitie na ezika ili osakatâvane na ezika, <http://www.legalworld.bg/25351.tazi-prodavach-dnes-obsluji-edna-advokati-edna-ministyr-*.html> [21.09.2018].

Murdarov V. 2012: Gramatičeski kolebaniâ pri novozaetite čuždi dumi, [w:] Magiâta na dumite. Ezikovedski izsledvaniâ v čest na prof. d.f.n. Liliâ Krumova-Cvetkova, Sofia: IBE BAN.

Mycawka M. 2001: Produktywne formanty słowotwórcze we współczesnej polszczyźnie (wybrane zagadnienia), [w:] Machalewski K. (red.), Współczesna leksyka, cz. II, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Piperski А. 2018: «V russkom âzyke mnogim ne hočetsâ sčitatʹmužskoj rod nemarkirovannym»: lingvist Aleksandr Piperski ob ispolʹzovanii feminitivov, <https://takiedela.ru/news/2018/01/22/feminitives_linguo/> [22.01.2018].

Ritchie Key M. 1975: Male/Female Language, Metuchen, N.J.: The Scarecrow Press.

Roszko R., Danuta R., Sosnowski W. 2018: Polsko-bułgarskie korpusy IS PAN i CLARIN PL, Slavica Lodziensia 2, 59–70.

Satoła-Staśkowiak J. 2013: Contemporary Contrastive Studies of Polish, Bulgarian and Russian Neologisms versus Language Corpora, Cognitive Studies / Études cognitives 13, 143–160.

Satoła-Staśkowiak J. 2018: O imionach i współczesnych nazwach zawodów w perspektywie płci — poglądowy szkic konfrontatywny, Językoznawstwo 1(12), 61–72.

Šemčuk Û., Andreeva A. 2013: Feminizaciâ leksičeskih izmenenij kak problema gendernoj lingvistiki, Vestnik Baltijskogo federalʹnogo universiteta im. I. Kanta, Vyp. 2, 86–92.

Sosnowski W. 2016: Forms of address as discrete modal operators, Cognitive Studies / Études cognitives 16, 23–32.

Sumrova V. 2001–2002: Problemʺt za maskulinizaciâta na sʺŝestvitelnite imena, Bʺlgarski Ezik 1, 120–125.

Vasilʹeva A. 2016: Naimenovaniâ lic ženskogo pola v russkom âzyke konca XX – načala XXI vekov: semantika, struktura, funkcionirovanie: avtoref.dis. na soiskanie učen. stepeni kand. filol. nauk: spec. 10.02.01, Russkij âzyk, Moskva.

Vlahova R. 2001: Za nâkoi osobenosti na honorikativnata sistema v SBKE. Bʺlgarskiât Ezik prez XX v., Sofiâ.

Wierzchoń M. 2012: Język a dyskryminacja ze względu na płeć [5.06.2014].

Žukova I. 2013: Slovarʹ terminov mežkulʹturnoj kommunikacii, I.K. Žukova, M.G. Lebedʹko, Z.G. Prošina, N.G. Ûzefovič; red. M.G. Lebedʹko, Z.G. Prošina, Moskva: Flinta; Nauka.

Opublikowane
2019-12-22
Jak cytować
Satoła-Staśkowiak, Joanna Cecylia, i Wojciech Paweł Sosnowski. 2019. „O Problematyce Kobiecej Na płaszczyźnie językowej W kontekście Zagadnienia równych Szans W Polsce, Rosji I Bułgarii”. SOCJOLINGWISTYKA 33(1): 127-47. https://socjolingwistyka.ijp.pan.pl/index.php/SOCJO/article/view/24 (23 styczeń 2020).
Dział
ROZPRAWY I ARTYKUŁY